Open Spaces Society OSS 150th Year
Join OSS Today!
We look to recruit part-time Financial Administrator    Make 2017 the year of the village green    Support our appeal to save our spaces    Ten years left to #FindOurWay    Update on implementation of Wales (Planning) Act 2015    Judgment in Moorside Fields, Lancashire case    Our tool-kit to save open spaces    JustTextGiving to support our work    Remember a charity in your will

Cynllun gweithredu ar gyfer Llywodraeth Cymru 2016

Cymru: Treftadaeth Gyffredin ein Comin

 Cynllun Gweithredu Cymdeithas y Mannau Agored ar gyfer Llywodraeth Cymru, 2016-2021

 

Mae ein Cynllun Gweithredu ar gyfer Llywodraeth Cymru yn cyd-fynd â’r saith egwyddor yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015: mae mannau agored a llwybrau yn hanfodol i economi, iechyd a lles Cymru, ei hanes, ei diwylliant a’i ffordd o fyw cyfoes. Os cedwir y llefydd hyn yn dda, bydd pobl yn ymweld â nhw er difyrrwch a mwynhad, a bydd hyn o fantais i’r economi leol. Mae llwyddiant Llwybr Arfordir Cymru yn destament i hyn.

Mae wyth y cant o diroedd Cymru yn dir comin, tiroedd sydd yn hollbwysig oherwydd eu prydferthwch naturiol, eu cynefinoedd bywyd gwyllt, eu archaeoleg a’u cyfleoedd i ddarparu adloniant anffurfiol. Nid oes unrhyw fath arall o dir yn cynnig ystod mor eang o fuddiannau cyhoeddus. Mae tir comin hefyd yn hynod o werthfawr i economi a chynaladwyedd Cymru oherwydd ei fod yn darparu tir pori (yn enwedig ar gyfer ffermwyr mynydd) ac yn denu nifer sylweddol o ymwelwyr.

Cloddfa glo brig Ffos y Fran, collwyd ardal sylweddol o gomin yma ac ni  fydd yn cael ei ddychwelyd am 15 mlynedd. Llun: Eddy Blanche Mae Cymdeithas y Mannau Agored yn galw ar Aelodau'r Cynulliad i ddarparu adnoddau i gynnal a gwarchod tiroedd comin, a sicrhau bod presenoldeb tir comin yn ystyriaeth cynllunio materol (gweler pwyntiau 1 & 8).

Cloddfa glo brig Ffos y Fran, collwyd ardal sylweddol o gomin yma ac ni fydd yn cael ei ddychwelyd am 15 mlynedd.
Llun: Eddy Blanche
Mae Cymdeithas y Mannau Agored yn galw ar Aelodau’r Cynulliad i ddarparu adnoddau i gynnal a gwarchod tiroedd comin, a sicrhau bod presenoldeb tir comin yn ystyriaeth cynllunio materol (gweler pwyntiau 1 & 8).

Galwn ar ymgeiswyr Etholiad Cynulliad Cymru 2016 i ymrwymo i’r pwyntiau gweithredu canlynol –

1 Darparu adnoddau i gynnal tiroedd comin, meysydd trefi a phentrefi, mannau agored, llwybrau cyhoeddus, cerdded, merlota a beicio, oll yn hanfodol i iechyd a lles Cymru a’i phobl.

2 Cydnabyddiaeth lawn a gwarchodaeth ar gyfer lonydd cefn, traciau a mannau agored dinesig, yn asedau ar gyfer trigolion trefol.

3 Gweithredu Deddf Tir Comin 2006 heb oedi, gan ddarparu ar gyfer diweddaru’r cofrestrau, creu cynghorau tir comin a chynorthwyo tirfeddianwyr a’r cyhoedd.

4 Mapiau cyhoeddus yn dangos ffermydd yng nghynllun Glastir; defnyddio Glastir i sicrhau gwell rheolaeth o dir comin, a gorfodaeth llym o amodau i gadw llwybrau cyhoeddus yn ddi-rwystr.

5 Dyletswydd ar awdurdodau lleol i weithredu yn erbyn gwaith anghyfreithlon ar dir comin.

6 Cyfyngiad cyflymder o 20mya ar bob ffordd heb ei ffensio sydd yn croesi tir comin, er mwyn diogeli stoc, y tirwedd a mynediad cyhoeddus.

Tir glas yng Nghefn Glas, Pen-y-bont ar Ogwr Mae ceisiadau cynllunio yn bygwth dinistrio llawer o'r mannau agored o amgylch Pen-y-bont ar Ogwr, er enghraifft yng Nghefn Glas, Cefn Cribwr a Gogledd Connelly. Dylai ardaloedd agored dinesig dderbyn cydnabyddiaeth lawn a gwarchodaeth fel asedau ar gyfer trigolion trefi a dinasoedd (gweler pwynt 2).

Tir glas yng Nghefn Glas, Pen-y-bont ar Ogwr
Mae ceisiadau cynllunio yn bygwth dinistrio llawer o’r mannau agored o amgylch Pen-y-bont ar Ogwr, er enghraifft yng Nghefn Glas, Cefn Cribwr a Gogledd Connelly.
Dylai ardaloedd agored dinesig dderbyn cydnabyddiaeth lawn a gwarchodaeth fel asedau ar gyfer trigolion trefi a dinasoedd (gweler pwynt 2).

7 Hawl i’r cyhoedd ferlota ar bob comin.

8 Creu gofyniad bod tiroedd comin a meysydd trefi a phentrefi sydd yn ffinio â datblygiadau arfaethedig yn ystyriaeth cynllunio materol.

9 Hawl i apelio a gofyniad i ddarparu tiroedd addas eraill, cyn defnyddio mannau agored cyhoeddus at ddibenion eraill.

10 Ymrymuso cymunedau i gofrestru mannau agored lleol yn asedau cymunedol er mwyn sicrhau eu gwarchodaeth yn hirdymor.

11 Cynyddu hawl y cyhoedd i dramwyo tir – ond heb leihau statws, gwarchodaeth na chydnabyddiaeth llwybrau cyhoeddus.

12 Cofnodi pob llwybr cyhoeddus yng Nghymru, gan sicrhau eu bod yn agored ac yn hawdd eu defnyddio, a chynnwys pob priffordd gyhoeddus ar y map terfynol o hawliau tramwy. Diddymu’r ddeddf a fydd, ar Ionawr 1af 2026, yn cau mapiau terfynol i unrhyw hawliau sydd yn seiliedig ar dystiolaeth hanesyddol.

Cynllun Gweithredu Cymdeithas y Mannau Agored ar gyfer Llywodraeth Cymru 2016-2021